Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) to najważniejsza i najbardziej przełomowa zmiana dla europejskiego e-commerce i branży fulfillment od wielu dekad. Przepisy uchwalone przez Parlament Europejski wejdą w życie etapami, ale wielka logistyka musi przygotować się na te transformacje już dziś. Co nowe, restrykcyjne prawo mówi o standardowych wypełniaczach do paczek kurierskich?
1. Minimalizacja „pustej przestrzeni” w przesyłce (max 50% — od 2030 r.)
Art. 24 rozporządzenia PPWR wprowadza maksymalny wskaźnik pustej przestrzeni (empty space ratio) na poziomie 50% dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce. Wymóg ten zaczyna w pełni obowiązywać od 1 stycznia 2030 r. (lub 3 lata od publikacji aktów wykonawczych Komisji, których metodyka ma zostać opracowana do 12 lutego 2028 r.). Samo rozporządzenie obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r., a zasada minimalizacji opakowań działa już od tej daty.
Ważne: wskaźnik liczy objętość, nie materiał. Zarówno plastikowe poduszki, jak i papierowy wypełniacz wliczają się do pustej przestrzeni tak samo. Limit 50% spełnia się więc przede wszystkim przez dobór odpowiednio mniejszych kartonów (right-sizing), a nie przez samą zmianę wypełniacza. Tam, gdzie wypełnienie pozostaje konieczne, papier daje jednak realną przewagę przy innym wymogu PPWR — recyklowalności (patrz niżej).
2. Pełny recykling w jednym, jednolitym strumieniu
Głównym, nadrzędnym celem rozporządzenia PPWR jest ułatwienie sortowania odpadów przez zdezorientowanych konsumentów końcowych. Zastanówmy się: jeśli wysyłasz klientowi towar w wysokiej jakości tekturowym pudle (kartonie), ale jako wypełniacza używasz plastikowych poduszek z powietrzem (LDPE) oraz zaklejasz to taśmą akrylową z mocnym klejem – zmuszasz ostatecznego klienta do ręcznego i mozolnego rozdzielania tych odpadów. Papier do kosza niebieskiego, a folia do zółtego.
Przejście na monomateriałowość opakowań, czyli stosowanie wyłącznie wypełniaczy papierowych z certyfikatem, oznacza potężną optymalizację: klient jednym ruchem wyrzuca po prostu cały karton do pojemnika na makulaturę. Tego typu, w 100% spójne materiałowo opakowania będą docelowo premiowane znacznie niższymi stawkami opłat Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP).
3. Ograniczenie tworzyw sztucznych jednorazowego użytku (SUP)
Choć rozporządzenie PPWR nie zakazuje od samego początku działalności każdej jednej folii polimerowej, bardzo mocno i dotkliwie nakłada na państwa członkowskie wymóg drastycznej redukcji użycia jednorazowych tworzyw sztucznych (SUP - Single Use Plastics) wszędzie tam, gdzie "istnieją szeroko dostępne rynkowe, proekologiczne alternatywy technologiczne". Zgnieciony i sformowany papier pakowy kraft, a także popularne papierowe wiórki, udowadniają swoją dominację od wielu lat.
Co powinieneś zrobić jako właściciel sklepu już dziś?
Radzimy przeprowadzić wewnętrzny audyt magazynu. Oblicz ile kilogramów plastiku używasz rocznie do zabezpieczania kartonów kurierskich. Następnie rozważ dobór odpowiednich rozmiarów kartonów (right-sizing) i przetestuj wiórki z papieru. Przetestuj wiórki na asortymencie lekkim i delikatnym (np. mała ceramika) a ucinarki z mocnym papierem 90g/m2 do ciężkich zamówień detalicznych. Reagując z odpowiednim wyprzedzeniem unikniesz komplikacji, gdy wejdą w życie pełne normy PPWR.